Đường ngập, kênh vẫn còn chỗ chứa nước
Trận mưa vào sáng 19.9 tại Nghệ An đã tạo ra một trận ngập lớn ở đô thị Vinh (TP.Vinh cũ). Cơ quan khí tượng thủy văn ghi nhận lượng mưa tại P.Trường Vinh lên tới 401 mm, vượt cả đợt mưa kỷ lục năm 1985.
Mưa như trút nước kéo dài khoảng 7 giờ khiến nhiều khu vực ở đô thị Vinh ngập sâu. Hàng loạt ô tô, xe máy chết máy; nhiều ô tô đỗ bên vỉa hè bị nước ngập đến nửa thân xe. Hàng trăm nhà dân bị nước tràn vào.
Lượng mưa quá lớn là một nguyên nhân, nhưng trận ngập cũng đặt ra vấn đề về năng lực tiêu thoát nước của đô thị Vinh.
Một tuyến đường ở đô thị Vinh bị ngập sâu trong đợt mưa vừa qua
ẢNH: T.BẠCH
Một nghịch lý đáng chú ý là tại một số khu vực, nước trên đường dâng cao nhưng tuyến kênh Bắc ngay bên cạnh vẫn chưa đầy nước.
Kênh Bắc dài gần 5 km, là tuyến thoát lũ cho khu vực phía bắc đô thị Vinh. Lòng kênh rộng, hạ lưu có khả năng tiêu thoát lớn nên khi có lũ, nước trong kênh thường thoát khá nhanh.
Thế nhưng trong trận mưa vừa qua, nhiều khu vực ven kênh vẫn ngập sâu, trong khi nước dưới kênh còn cách mặt đường khá xa.
Tại khu vực chợ Hưng Dũng (P.Trường Vinh), dù chỉ cách kênh Bắc khoảng 200 m, nhiều tuyến đường vẫn ngập trong khi hệ thống mương thoát nước có vẻ như hoạt động rất yếu.
Tại khối Tân Hòa (P.Vinh Phú), tình trạng này càng rõ hơn, khi nhà dân chỉ cách kênh Bắc một con đường nhưng nước từ đường rất khó chảy xuống kênh. Trong khi đó, lòng kênh vẫn còn khả năng tiếp nhận nước.
Cơ quan chức năng đặt máy bơm lưu động bơm nước từ đường Phùng Chí Kiên xuống kênh Bắc
ẢNH: NGƯỜI DÂN CUNG CẤP
Do vướng vỉa hè cao nằm sát kênh, cơ quan chức năng phải huy động máy bơm công suất lớn để bơm nước từ mặt đường xuống kênh.
Trên đường Lê Nin, hệ thống mương thoát nước dọc khoảng 3,5 km được thiết kế bằng cống hộp, mỗi chiều rộng 1,5 m. Tuy nhiên, khi gần đến kênh Bắc, hệ thống lại chuyển sang cống tròn đường kính 1,5 m.
Sự thay đổi về thiết kế này được các nhà chuyên môn cho là làm hạn chế khả năng tiêu thoát nước, góp phần khiến tuyến đường ngập sâu trong trận mưa vừa qua. Sở Xây dựng Nghệ An đã chỉ đạo thay thế đoạn cống này bằng cống hộp khẩu độ 2 m. Tuy nhiên, đến trước đợt mưa vừa qua, thay thế đoạn cống này vẫn chưa được thực hiện.
Trao đổi với phóng viên, ông Hoàng Quốc Trường, Giám đốc Ban Quản lý bảo trì đường bộ Nghệ An, cho biết các mương thoát đấu ra kênh Bắc đã được xây dựng từ lâu, một số điểm chưa phù hợp, chưa đáp ứng khả năng tiêu thoát dẫn đến bị dồn ứ nước, gây ngập.
Theo ông Trường, để khắc phục tình trạng này, sắp tới tỉnh Nghệ An cần đầu tư để nâng cấp các mương thoát nước ra kênh Bắc, đảm bảo sự đồng bộ để tăng cường năng lực tiêu thoát.
"Đậy nắp" kênh để mở đường
Kênh Bắc được cải tạo vào năm 2016. Trong đó, khoảng 1,2 km đầu tuyến đã được ngầm hóa. 3,4 km còn lại được xây kè và xây mương thoát nước thải chạy song song với kênh.
Hệ thống này được lắp đặt các van cửa xả từ mương thoát nước thải ra kênh nhằm hạn chế ô nhiễm. Theo thiết kế, khi có mưa lớn, áp lực nước mưa sẽ tạo lực đẩy để van tự động mở, giúp nước thoát ra kênh.
Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian, các van tự động tại cửa xả không còn thực hiện tốt chức năng ngăn nước thải chảy vào kênh. Nước kênh Bắc trở lại tình trạng đổi màu, bốc mùi hôi thối. Ô nhiễm dòng kênh vì thế trở thành một trong những lý do thúc đẩy ý tưởng ngầm hóa toàn tuyến.
Mới đây, Sở Xây dựng Nghệ An lấy ý kiến về Đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung TP.Vinh cũ. Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất ngầm hóa toàn bộ tuyến kênh Bắc, đồng thời mở rộng tuyến đường Nguyễn Sỹ Sách lên 60 m với 10 làn xe chính.
Theo phương án này, sau khi ngầm hóa kênh bằng bê tông, đường Nguyễn Sỹ Sách sẽ có mặt cắt ngang 60 m. Trong đó, lòng đường chính rộng 36 m, đáp ứng 10 làn xe; dải phân cách rộng 2 m; đường gom rộng 6 m và vỉa hè rộng 4 m mỗi bên.
Việc ngầm hóa kênh Bắc kết hợp mở rộng đường được kỳ vọng vừa tăng năng lực thông hành giao thông, vừa giải quyết tình trạng ô nhiễm, nâng cao chất lượng vệ sinh và cảnh quan đô thị.
Kênh Bắc chuyển màu đen và bốc hôi do ô nhiễm nguồn nước thải
ẢNH: KHÁNH HOAN
Nhưng trận mưa vừa qua cũng khiến câu hỏi về khả năng tiêu thoát nước được đặt ra rõ hơn.
Nếu ngầm hóa kênh Bắc, chức năng thoát lũ của tuyến kênh sẽ phải được đảm bảo bằng một hệ thống cống hoặc hộp kín có năng lực thủy lực tương đương, thậm chí cao hơn hiện trạng. Nếu không, việc thu hẹp hoặc thay đổi không gian thoát nước có thể làm gia tăng nguy cơ ngập úng cho khu vực đô thị.
Đừng để ô nhiễm "chui" xuống lòng đất
Một vấn đề khác cũng được đặt ra là nếu chỉ "đậy nắp" kênh Bắc để giải quyết ô nhiễm thì nguyên nhân gây ô nhiễm có thể vẫn còn đó.
Nếu hệ thống thu gom, xử lý nước thải không được đầu tư đồng bộ, tình trạng xả rác xuống hệ thống thoát nước không được kiểm soát, ô nhiễm có thể chỉ chuyển từ một vấn đề nhìn thấy trên mặt đất thành một vấn đề nằm dưới lòng đất.
Trong khi đó, kênh Bắc không chỉ có chức năng thoát nước mà còn là một phần của hệ thống mặt nước đô thị.
Viết trên mạng xã hội, ông Nguyễn Văn Thông, nguyên Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy Nghệ An, cho rằng thay vì ngầm hóa toàn bộ kênh Bắc, cần đầu tư để dòng kênh có mặt nước sạch, đẹp, qua đó thực hiện tốt hơn chức năng điều hòa cho khu vực.
Theo ông Thông, hiện nay nhiều ao, hồ, mặt nước trên địa bàn đô thị Vinh, kể cả khu vực ngoại ô, đã dần biến mất. Vì vậy, việc giữ lại và chỉnh trang dòng kênh có ý nghĩa quan trọng đối với đô thị.
Hồ điều hòa, điểm cuối kênh Bắc
ẢNH" Q.AN
"Tôi nghĩ thay vì ngầm hóa kênh Bắc bằng cách bịt kín bề mặt của nó thì hãy chuyển sang phương án quy hoạch, đầu tư để nó thu nước tốt hơn, để xử lý nước thải một cách đồng bộ theo quy chuẩn tiên tiến nhất, đồng thời thực hiện chỉnh trang đô thị cho con kênh này và các tuyến đường 2 bên thật sạch, đẹp, hiện đại. Đừng để vài ba chục năm nữa chúng ta phải sửa sai (một cách hết sức khó khăn, tốn kém) chuyện của ngày hôm nay", ông Thông viết.
Ông Phạm Xuân Cần, nguyên Phó giám đốc Sở Khoa học Công nghệ tỉnh Nghệ An, cho rằng trước khi có quyết định cuối cùng về việc ngầm hóa kênh Bắc, chính quyền tỉnh Nghệ An nên tổ chức một số hoạt động tư vấn, phản biện với các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, để lắng nghe và cân nhắc ý kiến từ nhiều phía khác nhau.
Theo ông Cần, trước mắt có thể và cần thiết tổ chức một hội thảo khoa học trên tinh thần dân chủ, thẳng thắn, phản biện và tư vấn nghiêm túc, trong đó quy tụ những nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý có quan điểm khác nhau.
Những người có trách nhiệm và thẩm quyền quyết định phải thực sự cầu thị, biết lắng nghe với cái tâm trong sáng và có dũng khí dám thay đổi quyết định của mình nếu thấy đúng.
Ông Cần cho rằng việc ngầm hóa kênh Bắc là một bài toán khó, nhưng nếu thật tâm, thật lực thì không có gì là không thể. Hãy thận trọng, đừng để công trình trăm năm trở thành gánh nặng.
Bình luận (0)